بیشتر متخصصان زنان توصیه میکنند که زوجها حداقل ۴ تا ۶ هفته پس از زایمان برای شروع رابطه جنسی صبر کنند. این زمان به بدن فرصت میدهد تا تغییرات ناشی از بارداری و زایمان را تا حدی ترمیم کند.
دلایل این توصیه عبارتاند از:
البته زمان دقیق بازگشت به رابطه برای هر زن متفاوت است و به عواملی مانند نوع زایمان، وضعیت سلامت مادر و میزان بهبودی بدن بستگی دارد.
زایمان طبیعی
در زایمان طبیعی ممکن است پارگی یا برش پرینه (اپیزیوتومی) ایجاد شود. در این حالت باید تا زمان ترمیم کامل بخیهها و کاهش درد صبر کرد.
برخی زنان ممکن است در چند ماه اول پس از زایمان هنگام رابطه احساس کشیدگی یا حساسیت داشته باشند که معمولاً با گذشت زمان بهبود مییابد.
زایمان سزارین
در سزارین اگرچه واژن درگیر زایمان نمیشود، اما بدن همچنان به زمان برای بهبود جراحی و بازگشت رحم به اندازه طبیعی نیاز دارد. بنابراین توصیه ۴ تا ۶ هفته برای این گروه نیز صادق است.
درد هنگام رابطه پس از زایمان نسبتاً شایع است. چند عامل اصلی میتوانند در این موضوع نقش داشته باشند.
۱) خشکی واژن
پس از زایمان سطح هورمون استروژن کاهش مییابد، بهویژه اگر مادر در حال شیردهی باشد. این موضوع میتواند باعث خشکی واژن شود.
خشکی واژن ممکن است باعث:
استفاده از لوبریکانتهای بر پایه آب میتواند کمککننده باشد.
۲) درد در ناحیه بخیهها
در زنانی که دچار پارگی پرینه یا اپیزیوتومی شدهاند، ناحیه بخیه ممکن است تا مدتی حساس باقی بماند.
برای کاهش درد میتوان:
۳) ضعف عضلات کف لگن
بارداری و زایمان باعث کشیدگی عضلات کف لگن میشود. این عضلات نقش مهمی در عملکرد جنسی دارند.
تمرینات کگل (Kegel exercises) میتوانند به تقویت این عضلات و بهبود تجربه رابطه کمک کنند.
کاهش میل جنسی در ماههای اول پس از زایمان بسیار شایع است و دلایل مختلفی دارد.
تغییرات هورمونی
کاهش استروژن و افزایش هورمونهای مرتبط با شیردهی میتواند میل جنسی را کاهش دهد.
خستگی و کمبود خواب
مراقبت از نوزاد، بیدار شدنهای مکرر در شب و خستگی جسمی میتواند انرژی و تمایل برای رابطه را کاهش دهد.
تغییرات روانی
برخی زنان ممکن است پس از زایمان دچار اضطراب، استرس یا حتی افسردگی پس از زایمان شوند که بر میل جنسی تأثیر میگذارد.
گفتوگوی صادقانه بین زوجین و درک شرایط جدید زندگی میتواند به حفظ صمیمیت کمک کند.
برای بسیاری از زوجها بازگشت به رابطه نیازمند صبر، ارتباط و سازگاری با شرایط جدید است.
چند توصیه کاربردی عبارتاند از:
گاهی حتی تماس عاطفی، در آغوش گرفتن و صمیمیت غیرجنسی میتواند به بازگشت تدریجی میل جنسی کمک کند.
یکی از باورهای نادرست این است که در دوران شیردهی احتمال بارداری وجود ندارد. در واقع، حتی پیش از بازگشت قاعدگی نیز امکان بارداری وجود دارد.
بنابراین بهتر است قبل از شروع دوباره رابطه جنسی با پزشک درباره روشهای مناسب پیشگیری از بارداری پس از زایمان مشورت شود.
در برخی شرایط لازم است بررسی پزشکی انجام شود، از جمله:
پزشک میتواند با بررسی وضعیت جسمی و هورمونی، درمان یا توصیههای مناسب ارائه دهد.
بازگشت به رابطه جنسی پس از زایمان فرآیندی طبیعی اما تدریجی است. بیشتر زنان میتوانند حدود ۴ تا ۶ هفته پس از زایمان رابطه جنسی را از سر بگیرند، اما آمادگی واقعی بدن و ذهن ممکن است کمی بیشتر زمان ببرد. توجه به سلامت جسمی، ارتباط صادقانه بین زوجین و استفاده از راهکارهای ساده میتواند به تجربهای راحتتر و سالمتر کمک کند.
ACOG – Postpartum Birth Control and Sexual Health
https://www.acog.org/womens-health
CDC – Sexual Health After Pregnancy
https://www.cdc.gov/reproductivehealth
NIH – Postpartum Sexual Function
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK564373/
Google Scholar
https://scholar.google.com/scholar?q=postpartum+sexual+function+after+childbirth
