سلامت باروری زنان تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله هورمونها، عملکرد تخمدانها، سلامت رحم و لولههای فالوپ قرار دارد. زمانی که بارداری به تأخیر میافتد یا زوجین قصد برنامهریزی دقیق برای بارداری دارند، انجام برخی آزمایشهای تخصصی میتواند اطلاعات مهمی درباره وضعیت باروری ارائه دهد.
این آزمایشها به پزشکان کمک میکنند مشکلات احتمالی مانند اختلالات هورمونی، کاهش ذخیره تخمدان، مشکلات تخمکگذاری یا انسداد لولههای فالوپ را تشخیص دهند.
در این مقاله مهمترین آزمایشهای بررسی باروری زنان و نقش هرکدام در ارزیابی سلامت باروری توضیح داده میشود.
پزشکان معمولاً در شرایط زیر انجام آزمایشهای باروری را توصیه میکنند:
AMH یا هورمون آنتیمولرین یکی از مهمترین شاخصهای ذخیره تخمدان است.
این هورمون توسط فولیکولهای کوچک تخمدان تولید میشود.
سطح AMH نشان میدهد چه تعداد تخمک بالقوه در تخمدانها باقی مانده است.
مقادیر تقریبی:
یکی از مزیتهای AMH این است که میتوان آن را در هر روزی از چرخه قاعدگی اندازهگیری کرد.
هورمون FSH توسط غده هیپوفیز ترشح میشود و مسئول تحریک تخمدانها برای رشد فولیکولها است.
این آزمایش معمولاً در روز سوم قاعدگی انجام میشود.
اگر سطح FSH بالا باشد، ممکن است نشاندهنده کاهش ذخیره تخمدان باشد.
LH هورمونی است که باعث آزاد شدن تخمک از تخمدان میشود.
سطح این هورمون برای بررسی موارد زیر اهمیت دارد:
در زنان مبتلا به PCOS معمولاً نسبت LH به FSH افزایش مییابد.
استرادیول یکی از مهمترین هورمونهای استروژنی بدن است.
این هورمون نقش مهمی در:
دارد.
سطح غیرطبیعی استرادیول ممکن است نشانه مشکلات تخمدان باشد.
پرولاکتین هورمونی است که در تولید شیر نقش دارد.
اگر سطح این هورمون بالا باشد میتواند باعث:
شود.
افزایش پرولاکتین ممکن است به دلیل مشکلات هیپوفیز یا مصرف برخی داروها رخ دهد.
هورمونهای تیروئیدی نقش مهمی در تنظیم چرخه قاعدگی دارند.
آزمایشهای رایج:
کمکاری یا پرکاری تیروئید میتواند باعث نامنظمی قاعدگی و کاهش باروری شود.
سونوگرافی یکی از مهمترین ابزارهای تشخیص مشکلات باروری است.
این روش برای بررسی موارد زیر استفاده میشود:
HSG آزمایشی است که برای بررسی باز بودن لولههای فالوپ انجام میشود.
در این روش ماده حاجب وارد رحم شده و با تصویربرداری اشعه ایکس مسیر لولهها بررسی میشود.
این آزمایش میتواند مشکلاتی مانند:
را تشخیص دهد.
در برخی موارد پزشک ممکن است آزمایشهای دیگری نیز تجویز کند.
از جمله:
بله. حدود ۴۰ درصد موارد ناباروری مربوط به مردان است.
بنابراین آزمایش اسپرم (اسپرموگرام) نیز باید انجام شود.
این آزمایش موارد زیر را بررسی میکند:
ارزیابی باروری زنان شامل مجموعهای از آزمایشهای هورمونی، تصویربرداری و بررسی عملکرد تخمدانها است. آزمایشهایی مانند AMH، FSH، LH، پرولاکتین و هورمونهای تیروئیدی اطلاعات مهمی درباره وضعیت هورمونی بدن ارائه میدهند. در کنار این آزمایشها، سونوگرافی و عکس رنگی رحم نیز برای بررسی ساختار دستگاه تناسلی و سلامت لولههای فالوپ استفاده میشوند. انجام این بررسیها میتواند به تشخیص سریعتر مشکلات باروری و انتخاب درمان مناسب کمک کند.
ACOG – Infertility Evaluation
CDC – Infertility Testing
https://www.cdc.gov/reproductivehealth
WHO – Infertility Guidelines
Google Scholar – Female Fertility Testing
https://scholar.google.com/scholar?q=female+fertility+testing
NIH – Ovarian Reserve Testing
